Onderzoek hoe immersieve ervaringen in de museale sector op een verantwoorde en meerstemmige manier ontwikkelt kunnen worden.

Samen met Bernadette Schrandt, onderzoeker op het snijvlak van mixed reality, erfgoed en dialogische praktijken aan de Hogeschool van Amsterdam en promovenda aan de Open Universiteit, onderzoekt Studio Immersief o.l.v. Danny van Zuijlen hoe we immersieve ervaringen in de museale sector op een verantwoorde en meerstemmige manier kunnen ontwikkelen.

Archiefonderzoek

Centraal staat het archief van wetenschapper Hendrik Lorentz (1871–1944) in het Nationaal Archief. We zoomen in op zijn expeditie naar Zuid-Nieuw-Guinea (1909/1910), het huidige, door Indonesië bestuurde West-Papoea.

Lorentz’ expeditie maakte deel uit van het Nederlands koloniale bestuur en was zowel militair als wetenschappelijk georganiseerd. Een tocht van drie maanden, onder zware omstandigheden, sterk afhankelijk van lokaal en regionaal ingehuurde arbeidskrachten.

Het archief bevat kaarten, foto’s e dagboeken, maar ook naamkaarten en zeepassen van ingehuurde krachten uit Borneo. Documenten die laten zien hoe mensen binnen het koloniale systeem werden geregistreerd en ingezet - en die hun namen en individuele posities uit de anonimiteit van het archief naar voren kunnen brengen.

Tegelijkertijd moeten we erkennen dat het archief zelf een product is van koloniale kennisproductie, met duidelijke hiërarchieën en blinde vlekken.

Maakproces

In dit project verschuiven we de focus van alleen bezoekerservaring naar het maakproces zelf.

• Hoe navigeren makers en erfgoedprofessionals spanningen rondom representatie, technologie en koloniale context?

• En hoe ontwikkelen we een zorgvuldige, responsieve ontwerppraktijk - inclusief kritische reflectie op onze eigen rol binnen een Nederlands erfgoedkader?

In de komende fase zoeken we actief samenwerking met relevante gemeenschappen en experts.

Het project Layering Histories is geselecteerd binnen de Creative Innovation Call 2026 van de Hogeschool van Amsterdam.

Foto: Leden van de Lorentz-expeditie, onder wie expeditieleider H.A. Lorentz en Dayak-dragers, bij de sneeuwgrens op de Wilhelminatop (tegenwoordig Puncak Trikora), in het toenmalige Nederlands-Nieuw-Guinea - 1910. Collectie Wereldmuseum.